Sessie A8: Culturele verschillen, communicatie en agressie: begrijpen, voorkomen en gepast reageren

Spreker

50pvo4FoURaEbIJS.jpg Katrien Van Eetvelde is sinds 5 jaar mede-zaakvoerder van Indra Partners, een bedrijf dat
opleidingen ontwikkelt en geeft in verschillende sectoren, waaronder de zorgsector (Heilig Hart
Ziekenhuis Lier, Ferm (vroegere ONS), …). Voor het hele Security Team van NATO heeft Indra Partners specifieke opleidingen gegeven rond communicatie en multiculturele dimensies gegeven.
Daarvoor werkte Katrien bij AXA en was ze verantwoordelijk voor Diversiteit en Inclusie bij AXA
Technology Services (wereldwijd). Ze ontwikkelde de D&I strategie en schreef en gaf interactieve
opleidingen rond thema’s met betrekking tot Diversiteit & Inclusie. Ze gaf train-the-trainer sessies
en gaf opleidingen in Europa, Noord-Afrika en Azië. Daarnaast heeft ze ook een intensieve cursus
Interculturele communicatie aan het Portland USA Intercultural Institute gevolgd (onder leiding
van Dr. Christine L. Bennec).


Presentatie

Cultuur en culturele identiteit

De sessie begint met een oefening over cultuur en culturele identiteit. 
Deelnemers ontdekken meteen dat, ook al behoort iedereen misschien tot dezelfde cultuur, de diversiteit
in een groep groot kan zijn.


Interculturele gevoeligheid

De mate waarin je culturele verschillen en gelijkenissen kan herkennen en begrijpen en daar
je eigen gedrag aan kan aanpassen bepaalt je interculturele gevoeligheid. 
Dit concept wordt beknopt uitgelegd en de deelnemers krijgen aan de hand van een korte test inzicht in hun
eigen gevoeligheid voor culturele verschillen.

Agressie voorkomen door communicatieruis weg te nemen

In elk communicatieproces kan ruis ontstaan waardoor de boodschap die de zender naar de
ontvanger wil sturen vervormd wordt. Mogelijke oorzaken van culturele ruis worden besproken
en er wordt geoefend met de deelnemers hoe je die kan wegnemen.

Taal

In interculturele communicatie is de taal vaak de eerste barrière waar men op botst.
Herformuleren en open, reflecterende vragen stellen, kan helpen.
Er worden tips geven hoe je jezelf beter begrijpbaar kan maken zonder betuttelend over te komen. 

Non-verbale communicatie en interpretaties (lichaam, stem, omgeving):
Lichaamstaal of non-verbale communicatie bedraagt 65% van de communicatie. Culturele
verschillen kunnen daardoor nog worden uitvergroot. Daarom zal er worden besproken hoe non-verbale signalen afhankelijk van de culturele achtergrond verschillend kunnen worden geïnterpreteerd:
• lichaam (oogcontact, gelaatsexpressie, gebaren, lichaamshouding, andere kenmerken)
• stem (volume, toonhoogte, snelheid, intonatie, ritme )
• omgeving (nabijheid, aanraken, ruimtelijke oriëntatie, inrichting, tijd)

Communicatiestijlen

Elke cultuur heeft een eigen communicatiestijl met andere communicatiecodes : in sommige
culturen is de lichaamstaal beheerst en wordt gezocht naar een goed evenwicht tussen
praten en luisteren, in andere culturen verloopt de communicatie minder gestructureerd en
is lichaamstaal zeer expliciet. Daarnaast kan je ook te maken krijgen met een indirecte stijl
van communiceren die gekenmerkt wordt door een hele subtiele lichaamstaal en die directe
confrontaties uit de weg gaat.

De deelnemers worden letterlijk in de driehoek geplaatst die met deze 3 stijlen gevormd kan
worden. Eén keer ze zich bewust zijn van hun eigen stijl kunnen ze die van anderen beter
opmerken en begrijpen en daar rekening mee houden.

Emoties

Wat wordt beschouwd als een passende uiting van emoties kan verschillen van cultuur tot
cultuur.

In sommige landen wordt het tonen van woede, angst of frustratie buiten de intieme kring
als ongepast ervaren. Mensen uit deze culturen houden hun emoties verborgen en alleen de
feitelijke aspecten van de situatie zijn bespreekbaar. In andere culturen wordt net verwacht
dat je emoties toont en wordt wie dat niet doet gewantrouwd.

Er wordt besproken hoe je hier best mee omgaat : wat doe je met je eigen emoties en hoe
reageer je op die van anderen ?

Gepast reageren op agressie

Om te reageren op agressie, moet je eerst de signalen bij anderen en bij jezelf herkennen en
weten hoe je jezelf kan beheersen. Door jezelf te beheersen kan je de situatie juist
inschatten en de gepaste reactie kiezen.
Aan de hand van concrete voorbeelden uit de zorgsector wordt er besproken hoe dit kan.
Deelnemers krijgen concrete tips mee.

Methodologie

Een zeer interactieve workshop die uitgaat van concrete cases om theorie en modellen uit te leggen. Voldoende mogelijkheid om vragen te stellen en technieken in te oefenen.
Er zullen oefeningen worden gegeven die gebaseerd zijn op realistische cases.
De deelnemer krijgt de kans om te reflecteren op zichzelf, vragen te stellen, het geleerde in te oefenen.
De deelnemer zal vertrekken met een beter begrip over culturele verschillen en hoe die interacties beïnvloeden. 
Deelnemers zullen zichzelf beter kennen i.v.m. multiculturele interactie en zullen weten hoe ze beter kunnen communiceren met mensen van een andere cultuur. Ze zullen technieken kennen die hen in staat stellen om conflicten te voorkomen en
weten wat ze kunnen doen als ze met agressie geconfronteerd worden.